بابا صفرى
119
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )
مىپرداختند و شب عيد را هم در مسجد مىماندند يا صبح آن روز به مسجد ميآمدند و چون از قطعيت عيد اطمينان مىيافتند با خرمائيكه بعضى از مؤمنين سبيل مىكردند روزهء خود را مىشكستند و پس از برگزارى نماز عيد بخانههاى خود باز مىگشتند . اختلاف در عيد فطر از قديم الايام بين مسلمين بويژه شيعيان معمول بوده است . طبق دستور شرع اسلام هرمسلمان بالغ و سالم بايد تمام ماه رمضان را روزه بگيرد و ماه رمضان از رؤيت هلال آن ماه تا رؤيت هلال شوال است . اما رؤيت هلال در مواقعى كه هوا ابرى باشد ميسر نميشود و از اين حيث مردم دچار بلاتكليفى ميگردند زيرا شرعا روزه گرفتن در روز عيد حرام است و از طرفى خوردن روزه بدون عذر شرعى نيز مجاز نمىباشد و اينست كه روزهداران در گذشته بلاتكليفى سختى از اين حيث پيدا مىكردند . گاهى اتفاق مىافتاد كه در قسمتى از يك منطقه ، مثلا در شهر ، هوا ابرى و در قسمتى از دهستانهاى آن صاف باشد . در اين صورت علما و روحانيان برطبق قوانين شرع از ساكنان آنها استماع شهادت مىكردند و رؤيت هلال را از كسانى كه مدعى مشاهدهء آن بودند استعلام مىنمودند و در اينجا بود كه بعضى از آنها شك و ترديد مىيافتند و دو تيرگى در شهر پيدا ميشد زيرا گروهى از مردم به فتواى اين عالم روزهء خود را مى - خوردند و گروه ديگرى كه از روحانى ديگر پيروى مىكردند ، بدين عنوان كه رؤيت هلال بر او مسلم نگشته است ، روزهدار مىماندند . امروزه با پيدايش راديو و توسعهء وسايل ارتباطى بين نقاط مختلف كشور رفع اين مخطور گشته و راديو و تلويزيون از اين حيث جانشين آخوند و مجتهد محلى گرديده است . عدم امكان رؤيت هلال در ماه ذيحجه نيز اتفاق مىافتاد و بدينطريق در عيد قربان هم ظاهرا اختلاف نظرى پيدا مىشد ولى چون ذبح قربانى در روزهاى نهم و يازدهم آن ماه هم مجاز است و از طرفى قربانى و نماز آن جنبهء استحباب دارد از اينرو مشكل بزرگى مثل عيد فطر بوجود نمىآورد . متمكنين اردبيل ، بويژه كسانى كه سالهاى پيش به مكه رفته بانجام مناسك حج